Trening kreatywności to system ćwiczeń indywidualnych lub grupowych, stosowanych w celu pobudzenia i rozwijania zdolności generowania nowych i wartościowych pomysłów rozwiązywania problemów poznawczych i praktycznych.

Myślenie pytajne

Myślenie pytajne to wszelkie procesy poznawcze związane z czynnościami dostrzegania, formułowania i reformułowania pytań problemowych, wynikających z zaciekawienia i konstruktywnego niepokoju poznawczego, a wywołanych przez sytuację problemową lub zadanie zawierające trudność o charakterze intelektualnym, emocjonalnym lub praktycznym.

• zdolność dostrzegania problemów i sytuacji problemowych,
• zdolność formułowania pytań problemowych,
• zdolność redefiniowania problemów (reformułowania pytań).

Albert Einstein „Sformułowanie problemu jest często ważniejsze niż jego rozwiązanie, które może być jedynie sprawą zręczności matematycznej lub eksperymentalnej. Stawianie nowych pytań,  nowych możliwości, oglądanie starych problemów pod nowym kątem wymaga twórczej wyobraźni i wyznacza rzeczywisty postęp w nauce.”

Myślenie asocjacyjne

Kombinacje – myślenie asocjacyjne – dzięki operacjom kombinowania powstają nowe idee poprzez łączenie (kojarzenie) starych pomysłów w nowy sposób. <Boden, 2001>

Tego rodzaju procesy myślenia twórczego wymagają odpowiedniego zasobu wiedzy, łączyć bowiem można ze sobą jedynie informacji, które wcześniej się przyswoiło i zapamiętało. Twórcze kombinowanie wymaga przede wszystkim gotowości do tworzenia skojarzeń, które są niespodziewane i zaskakujące, a przy tym wartościowe pod jakimś względem i zrozumiałe dla innych osób. Wymagają zatem giętkości (elastyczności) myślenia i chęci do zabawnego, ale jednocześnie odważnego kojarzenia rzeczy, których na pierwszy rzut oka nie da się ze sobą połączyć, a następnie do poszukiwania nowych idei, wynikających z tych połączeń.

Kombinacje – łączenie różnorodnych informacji lub rzeczy ze sobą w poszukiwaniu nowego, odkrywczego związku – stały się podstawą wielkich wynalazków technicznych.

Myślenie transformacyjne

Transformacje – myślenie transformacyjne – na ogół oznacza proces przemiany, przekształcenie jednej rzeczy lub stanu w inną rzecz lub stan, przeobrażenie prowadzące do czegoś innego, niż było do tej pory. Transformować to przekształcać jedną rzecz lub ideę (informację) w inną, zmieniać treść lub formę pierwowzoru po to, aby otrzymać nową treść lub formę.

W twórczości przekształcanie wyobrażeń polega na zmienianiu wybranych cech wyobrażenia, prowadzącym ku coraz bardziej zaskakującym, niezwykłym wersjom. (Nęcka)

Cel: Osiągnięcie nowych, oryginalnych rozwiązań problemów i pozbycie się znanych schematów.

Myślenie dywergencyjne

Myślenie dywergencyjne (rozbieżne) – są to zadania o charakterze otwartym, zachęcające do spekulacji myślowych, pobudzające takie zdolności myślenia jak: płynność, giętkość i oryginalność myślenia.

Płynność myślenia – jest to zdolność do wytwarzania w krótkim czasie wielu słów, sentencji, idei, pomysłów itp. Wskaźnikiem poziomu płynności jest liczba wytworzonych w danym czasie pomysłów.

Giętkość myślenia – jest to zdolność do wytwarzania jakościowo różnych wytworów i zmiany kierunku poszukiwań, umiejętność dostosowania metod rozwiązywania problemów do zmieniających się okoliczności. Giętkość jest przeciwieństwem sztywności myślenia.

Oryginalność myślenia – jest to zdolność do wychodzenia po za stereotypowe, najbardziej narzucające się rozwiązania, umożliwiające dostrzeganie nowych, niezwykłych aspektów sytuacji problemowej. Nasze myślenie jest tym bardziej oryginalne, im lepiej potrafimy znajdować rozwiązania. (niezwykłe, rzadkie, niekonwencjonalne, nieoczekiwane, sensowne.

Program warsztatów – podział:

1. Rozgrzewka twórcza,
2. Twórcze widzenie świata – myślenie pytajne,
3. Twórcze łączenie – myślenie kombinacyjne,
4. Twórcze przekształcenia – myślenie transformacyjne,
5. Metody twórczego rozwiązywania problemów.

źródło: „Trening kreatywności”, prof. Krzysztof J. Szmidt